dễ dãi và khắt khe
Nhìn xa ước nét chung chung,
Xét gần mới rõ hình dung đặc thù.
Dễ dãi: chỉ tựa bệnh mù,
Qua loa sờ sẫm tưởng như chắc rồi.
(Lắm khi bốc phét khua môi,
Ai tin thì tốt, không thôi thì huề.)
Lòng họ ớn sự “lê thê”,
Thôi cứ đại để cho quê yên lành.
Ù cạc chẳng lý đấu tranh,
Óc quen thủ phận như anh chàng Bờm.
Sớm hôm cặm cụi mương vườn,
Hay trôi lạc giữa muôn phường tạp nham…
Kỹ tính: soi xét luôn luôn,
Ám ảnh với sự tròn vuông muôn hình.
Vạn trạng, bì, nhục, cốt, tinh…
Phải quán vi, vĩ cho tình, lý thông.
Từ khai thủy tới cáo chung,
Chi li từng nỗi tận cùng gắt gao.
Kẻ xuề xòa bảo: giáo điều.
Người nghiêm khắc hiểu: thấu nhiều vẫn hơn.
(Dẫu rằng bao áng văn chương
Vẫn khen ngợi kẻ tầm thường ngu ngơ.)
Ví mà ai cũng lơ mơ,
Ngờ nghệch nhẫn nhục làm nô lệ hoài,
Xã hội ai giật đổ ngai
Của bao áp bức đè vai cổ mình?
Ai cất tiếng nói công bình,
Đòi quyền xứng đáng, cáo, khinh độc tài?
Để mà còn có ngày mai,
Cần những khối óc miệt mài nghĩ suy,
Can trường chẳng ngại hiểm nguy,
Thử sai, điều chỉnh, gan lỳ đứng lên.
Mặt đất tồn tại kẻ hiền,
Phát triển cần kẻ gây phiền thế gian.
Thiếu sự đa dạng sẽ tàn,
Không tranh đấu ắt ngập tràn bất công.
3.26