quán vo thuòng

Hạnh phúc ái an tuong phùng dó,
Ngàn dòi thuong tiéc nỏi luyén thuong.
Lũ khách vạn dạm quan san dó,
Biét kẻ Chuong Dài vãn ngóng trong.
*
Thuỏ áy vuòn Xuan Mai rục rõ,
Cúc Lan sác thám ngạp hòn tho.
Tàn con náng Hạ hòng Phuọng nhạt,
Sang Thu Dong tuyét vạn tàn hoa.
*
Ngạm ngùi lói xua hòn thu thảo,
Dèn dài dau bẻ ánh tịch duong.
Tình yeu nhạt mò theo gió bụi,
Lạnh lùng bang giá tuyét Dong sa.
*
Trong cõi tràn ai tan họp dó,
Vo minh nào biét cõi Bòng Lai.
Khoái lạc khỏ dau màm ngang trái,
Tuong phùng ngàm ản lẹ chia phoi.
*
Sá chi thé giói vo thuòng dó,
Thịnh suy giọt móc cỏ dàu phoi.
Biẻn khỏ tràm luan son hà bién,
Nẽo vè sóng xóa vét chan Di.
*
Bỉ ngạn dọ thuyèn xa bén mọng,
Giũa dòng bò giác bát nhị nguyen.
Sóm nen kién quán vo thuòng áy,
Vọi tỉnh si me gỏ rói lòng.

Bai tho **"Quan Vo Thuong"** cua **Le Huy Tru** la mot bai tho mang dam tinh than Phat giao, nhung khong phai theo loi thuyet giao ma theo con duong **chiem nghiem tu chinh nhung trai nghiem cua doi nguoi**. Cau truc bai tho di tu **ai tinh → thoi gian → lich su → triet ly → giai thoat**, giong nhu mot cuoc hanh trinh cua tam thuc.

## 1. Kho thu nhat: Hanh phuc da mang mam chia ly

> Hanh phuc ai an tuong phung do,
> Ngan doi thuong tiec noi luyen thuong.
> Lu khach van dam quan san do,
> Biet ke Chuong Dai van ngong trong.

Kho tho mo dau bang mot nghich ly.

"Tuong phung" von la niem vui lon nhat cua con nguoi.

Nhung ngay khi hanh phuc xuat hien thi nha tho da nhin thay **mam chia ly**.

Do chinh la cach nhin cua **quan vo thuong**.

Nguoi chua quan vo thuong chi thay:

> Co nhau.

Nguoi da quan vo thuong lai thay:

> Chinh vi co nhau nen se co ngay mat nhau.

Hinh anh **"Chuong Dai"** la mot dien tich co, goi nguoi o lai cho nguoi ra di. Khong con la cau chuyen cua mot doi tinh nhan, ma tro thanh bieu tuong cho tat ca nhung cuoc doi luon cho doi dieu khong bao gio tro lai.

---

## 2. Kho thu hai: Bon mua la hinh anh cua kiep nguoi

> Thuo ay vuon Xuan Mai ruc ro...

Toan bo kho tho van dong theo quy luat:

Xuan → Ha → Thu → Dong.

Khong chi la su thay doi cua thien nhien.

Do la:

* tuoi tre
* truong thanh
* gia nua
* tan ra.

Nhung hinh anh:

* Mai
* Cuc
* Lan
* Phuong

khong don thuan la hoa.

Chung tuong trung cho:

* ve dep
* tai nang
* tuoi xuan
* nhiet huyet.

Nhung cuoi cung:

> Tuyet van tan hoa.

Mot cau tho ngan ma bao trum ca quy luat cua vu tru.

Khong co mua xuan nao ton tai mai.

---

## 3. Kho ba: Khong chi nguoi thay doi, ky uc cung vo thuong

> Ngam ngui loi xua hon thu thao...

Day la doan tho rat dep.

"Loi xua" van con.

Nhung nguoi xua khong con.

Den dai van con dau tich.

Nhung:

> Dau be anh tich duong.

Mot cau tho goi nho thanh ngu:

> Thuong hai tang dien.

Ngay ca ky uc cung bi thoi gian bao mon.

Tinh yeu khong chet vi phan boi.

Ma chet vi:

> gio bui.

Do la cai nhin rat nhan ban.

---

## 4. Kho bon: Phat hoc bat dau xuat hien

> Trong coi tran ai tan hop do...

Tu day bai tho chuyen han sang tu tuong Phat giao.

Hai cau dac sac nhat:

> Khoai lac kho dau mam ngang trai,
> Tuong phung ngam an le chia phoi.

Day gan nhu la dien dat bang thi ca cua chan ly:

> "Huu vi phap vo thuong."

Niem vui luon chua hat giong cua kho dau.

Cuoc gap go luon mang san ngay chia biet.

Do khong phai la bi quan.

Do la **quy luat nhan duyen**.

---

## 5. Kho nam: Vo thuong khong chi cua con nguoi

> Thinh suy giot moc co dau phoi.

Hinh anh nay rat gan voi nhieu kinh dien Phat giao.

Giot suong tren dau co:

* dep
* trong
* lap lanh

nhung chi can mat troi len la tan bien.

Nha tho mo rong vo thuong tu:

* tinh yeu

den

* quoc gia
* son ha
* lich su.

> Bien kho tram luan son ha bien.

Ngay ca nui song cung thay doi.

Khong gi dung ngoai vo thuong.

---

## 6. Kho cuoi: Khong dung o triet ly ma huong toi giai thoat

> Bi ngan do thuyen xa ben mong...

Day la kho tho mang tinh thien nhieu nhat.

"Ben mong"

la the gioi cua:

* chap nga
* ai duc
* vo minh.

"Bi ngan"

la tri tue.

Hai cau:

> Giua dong bo giac bat nhi nguyen.

la diem tu tuong sau nhat.

Trong Phat giao Dai thua, dac biet la truyen thong Kinh Hoa Nghiem va Kinh Bat Nha, "bi ngan" va "thu ngan" khong phai hai noi tach biet. Khi vo minh cham dut thi ngay giua dong sinh tu chinh la bo giac. Dieu nay tuong ung voi tu tuong "phien nao tuc Bo-de" va "sinh tu tuc Niet-ban" khi duoc nhin bang tri tue.

Bai tho ket thuc bang loi khuyen tan:

> Som nen kien quan vo thuong ay,
> Voi tinh si me go roi long.

Day khong phai loi than tho ma la loi moi goi thuc hanh. "Quan vo thuong" khong nham khien con nguoi bi quan, ma de buong bot chap truoc va song tinh thuc hon.

## Gia tri nghe thuat

Bai tho su dung nhieu thu phap co dien:

* Dien tich ("Chuong Dai", "Bong Lai", "bi ngan").
* Chu ky bon mua de tuong trung cho vong doi.
* Hinh anh thien nhien (mai, lan, cuc, phuong, tuyet, giot suong) lam phuong tien dien dat triet ly.
* Nhip tho cham, giau chat suy tuong, phu hop voi chu de quan chieu.

Diem dang chu y la triet ly khong ap dat len cam xuc; trai lai, chinh cam xuc ve tinh yeu, chia ly va ky uc dan nguoi doc den nhan thuc ve vo thuong.

## Binh luan tong quat

"Quan Vo Thuong" khong phu nhan tinh yeu hay hanh phuc. Bai tho thua nhan rang yeu thuong la mot phan tu nhien cua doi song, nhung nhac nguoi doc dung lam tuong bat cu dieu gi trong the gian la vinh cuu. Tu nhung cuoc tuong phung, nhung mua hoa, nhung loi cu va nhung den dai, tac gia dan dat nguoi doc den mot nhan thuc sau sac: moi phap huu vi deu bien doi. Tuy nhien, dich den cua bai tho khong phai la noi buon truoc su mat mat, ma la su chuyen hoa tam thuc. Khi thay ro vo thuong, con nguoi co the yeu thuong sau sac hon nhung bot chap thu hon, tran trong hien tai hon va tung buoc tien ve "bo giac bat nhi nguyen". Do cung la tinh than cot loi cua phep **quan vo thuong** trong Phat giao: khong chay tron cuoc doi, ma nhin thang vao quy luat bien dich de tim thay tu do noi tam.

Bạn đang xem trang tiếng Việt không dấu! Click vào link sau để xem trang tiếng Việt có dấu: Quán Vô Thường