nghèo mà vẫn vui
Kể xuất thế, đố ai bằng anh Mán (1)
Trải mùi đời khôn chán giả làm ngây.
Hổ sinh ra lúc thời này,
An thân mệnh thế, giấu tay anh hùng (2)
Không danh cho dễ vẫy vùng,
Mình không phú quí, mắt không vương hầu.
Khi để chỏm, lúc cạo đầu,
Nghêu ngao câu hát nửa tàu nửa ta.
Không đội nón chịu màu da dãi nắng,
Chẳng nhuộm răng, để trắng dễ cười đời.
Chốn quyền môn luồn cúi mặc ai ai, (a)
Ngoài cương tỏa thảnh thơi ai đã biết.
Chỉ ấm ớ, giả câm giả điếc,
Cứ vui tràn, khi hát khi ngâm,
Trên đời, mấy mặt tri âm.
Khảo dị:
(a) – Có bản ghi hẳn một đoạn:
… Lo kim cổ nửa người đời Hoài Cát
Chẳng danh lợi mà cũng không phóng đạt,
Bụng thường vui khi hát, khi ngâm
Đứng trong đời như điếc như câm
Dễ mấy kẻ tri âm mà nói cũng
Thơ rằng: Lục lục trần ai thùy dữ cộng
Hiêu hiêu quân tử tự ngang tàng
Vai kiền khôn một gánh dọc ngang
Vòng cao hậu hai chân ngất nghểu
Cư thiên hạ chi quang cư, hành thiên hạ chi chánh đạo
Nhi phú quí bất năng dâm, bần tiện bất năng di, uy vũ bất năng khuất, xếp vũ trụ nửa tròng con mắt.
Dẫu y quan, lộc trật có làm chi.
Chữ rằng “Thế mạc như tri”
Chú thích:
1. Xem nói về anh Mán ở bài Năm Mới
2. Chịu an phận nhịn nhục, không tỏ cho trời đất chí khí anh hùng của mình.
(Trích tập THƠ TRẦN TẾ XƯƠNG (Kỷ niệm 100 năm sinh nhà thơ) (Tiểu luận: Xuân Diệu)
Biên tập: ĐOÀN TÙNG
Bìa: NGUYỄN THẾ HẢI
Số X.B. 29, ngày 24-10-1969
Số in 2301
Hoàn thành và nộp lưu chiểu tháng 12 năm 1969)