sac tuong, phap than va gioi luat trong phat giao la gi?
Sac Tuong, Phap Than va Gioi Luat trong Phat Giao la gi?
Phat Giao dinh nghia tat ca Chung Sanh deu thuoc ve 9 Thuc: Thi Giac, Thinh Giac, Vi Giac, Khuu Giac, Xuc Giac, Truc Giac, Nghiep (Thuc Mat Na), Suy Nghi (Thuc A Lai Da), va Chung Tu.
"Mot Vi Phat" phai can hoi tu day du ca ba do la: Sac Tuong, Phap Than va Gioi Luat.
I. Sac Tuong thuoc 6 Thuc o ben ngoai Dai The: Thi Giac, Thinh Giac, Vi Giac, Khuu Giac, Xuc Giac, va Truc Giac.
Duoi day la mot so dac diem noi bat ve Sac tuong cua Phat:
- 32 Tuong tot (Dai nhan tuong): Bao gom ban chan bang phang (Tuc Ha An binh lap tuong), ngon tay thon dai (Truong Chi tuong), hao quang sang ruc, va cac bo phan co the hoan hao.
- 80 Ve dep (Tuy hinh hao): Cac net dep chi tiet nhu nu cuoi hien hau, tieng noi am vang, cu chi tu ton, oai nghi.
- Tam ao Ca sa: Thuong duoc mo ta nhu tam ao choang mau dac trung (nhu mau vang dat, do nau, mau trang...etc) the hien su gian di, tu bi.
II. Phap Than thuoc 3 Thuc o ben trong Dai The: Nghiep (chua dung tat ca kiep song), Suy Nghi bao gom tat ca y thuc, la don vi nho nhat cua Tu Tuong (Thien Dao, Nhan Dao va Dia Dao), va Chung Tu (thuoc Dai Nhan), (Anh sang xanh Thuan Khiet, Thanh Tinh va Tinh Hoa).
Duoi day la mot so dac diem noi bat ve Phap Than cua Phat bao gom tat ca Nghiep, Suy Nghi va Chung Tu.
* Nghiep (Karma) la gi?
- Nghiep thuoc Thuc thu 7 o ben trong Dai The va Nghiep cua tat ca chung sanh se co mot trat tu, bao gom 9 giai doan nhu sau:
1. Nga Quy (giong nhu vat chat va nang luong toi, van chua hinh thanh su song).
2. Suc Sanh (bao gom tat ca Van Vat).
3. Con Nguoi (bao gom nua phan Con Vat, nua phan la Nguoi).
4. Thanh Nhan (tuc la da hoa kiep hoan toan thanh A La Han, thanh Linh Hon Bat Tu nhung van la mot vi Thanh).
5. Bac Chan Su Dac Dao (giong nhu Lao Tu, Trang Tu, Liet Tu...etc).
6. Bo Tat (giong nhu Quan The Am Bo Tat, Dai The Chi Bo Tat, Bo Tat Di Lac...etc).
7. Va 3 vi Phat cua qua khu, hien tai va tuong lai (giong nhu Duc Phat Thich Ca Mau Ni, Duc Phat A Di Da, Duc Phat Di Lac...etc).
* Suy Nghi la gi?
Suy Nghi thuoc Thuc thu 8 (Thuc A Lai Da) o ben trong Dai The, Suy Nghi bao gom tat ca y thuc, la don vi nho nhat cua Tu Tuong thuoc ve: Thien Dao, Nhan Dao va Dia Dao.
1. Thien Dao bao gom nhung yeu to: dong dien, khi (Qi), hat va chan khong.
2. Dia Dao bao gom nhung yeu to cua Ngu Hanh - Bat Quai: kim, moc, thuy, hoa va tho, co moi quan he tuong sinh tuong khac voi nhau.
3. Nhan Dao hay cot loi (Trung Tam) de tong hop, can bang va dieu hoa cho tat ca yeu to cua Thien Dao va Dia Dao.
* Chung Tu la gi?
Chung Tu (zh. zhŏngzi 種子, ja. shushi/shuji, sa. bīja) nghia la mam song, hat mam, hat giong. Voi y nghia cua anh sang Chung Tu la anh sang xanh, thanh tinh, thuan khiet va tinh hoa (thuoc Dai Nhan). Chung Tu thuoc 1 trong 9 Thuc, nhung no van la ton tai doc lap, tu do va khong phu thuoc vao 8 Thuc con lai.
Co ba loai Chung Tu do la:
1. Chung Tu Tu: danh cho nguoi thuong, co 3 loai nguoi (cao, trung binh va thap).
2. Long Chung: danh cho cap bac cua Vua, co 3 vi Vua ( Vua cua Tri Tue, Vua cua long bao dung, va Vua cua nhan nghia).
3. Xa Loi Phat: danh cho Bac Chan Su Dac Dao, luu giu lai boi anh sang xanh, co 3 Bac Chan Su Dac Dao (giong nhu Lao Tu, Trang Tu, va Liet Tu…etc), (Bo Tat, Chu Phat da giai thoat hoan toan ra khoi tat ca 9 Thuc, mang y nghia Tuyet Doi cua toan bo Vu Tru).
III. Gioi Luat Trong Dao Phat.
- Gioi Luat Trong Dao Phat (Pali: Sila) la cac quy tac dao duc, ky luat duoc Duc Phat che dinh nham giup de tu ngan ngua hanh vi bat thien, toi loi tu 3 nghiep (Than, Khau, Y), tao nen tang cho su tu tap dinh tue, huong toi giai thoat. Gioi luat chia thanh hai cap do chinh: tai gia (Ngu Gioi) va xuat gia (Sa-Di/Ty-Kheo).
- Gioi Luat Trong Dao Phat chia ra lam hai nhanh:
1. Nam Gioi (Ngu Gioi) cho Cu Si tai gia.
2. Gioi Luat cho nguoi Xuat Gia (Tu Si) Sa-di, Sa-di ni (10 gioi).