phong thàn

Thien co càu bát khả dác
Vạn nuóc thé, thòi phải thé
Anh hùng lục bát tòng tam
Nhan tài thúc thủ om hạn
Bảng phong thàn ghi cong tọi
Quả báo quỷ khóc thàn sàu

Phan tich bai tho PHONG THAN
Tac gia: Le Huy Tru
Bai tho Phong Than cua Le Huy Tru tuy ngan, chi co sau cau, nhung ham chua mot chuoi tu tuong lien ket tu thien co, thoi the, so phan anh hung, bi kich nhan tai den cong toi va qua bao. Diem dang chu y la tac gia khong chi nhin lich su qua su thanh bai cua con nguoi, ma con dat ra van de ve gioi han cua y chi ca nhan truoc van hoi va nhung quy luat vuot ngoai tam kiem soat.
Nhan de Phong Than goi den viec lap bang phong than trong than thoai Trung Hoa, dac biet la tac pham Phong Than Dien Nghia. Tuy nhien, duoi ngoi but cua Le Huy Tru, y nghia ay co the vuot ra ngoai cau chuyen than thoai de tro thanh mot an du ve lich su: nguoi doi tranh dau, van nuoc doi thay, anh hung thanh bai, roi cuoi cung tat ca duoc ghi vao mot bang cong toi.
________________________________________
I. Phan tich tung cau tho
1. «Thien co cau bat kha dac»
Cau mo dau dat ra mot van de mang tinh triet hoc: thien co co the tim cau, nhung khong nhat thiet co the dat duoc.
• Thien co: Co van sau kin cua troi dat, nhung dieu kien va bien chuyen ma con nguoi chua the thau triet.
• Cau: Tim kiem, mong cau, tim cach nam bat.
• Bat kha dac: Khong the dat duoc, khong the nam giu tron ven.
Cau tho goi ra gioi han cua tri thuc va y chi con nguoi. Du la nguoi binh thuong hay bac anh hung, khong ai co the biet het nhung yeu to dang van hanh phia sau mot bien co lich su.
Mot nguoi co tai nang, co y chi va co ke hoach, nhung ket qua van chiu anh huong cua vo so dieu kien nam ngoai du lieu.
O day, co the doc cau tho theo hai tang nghia.
Tang thu nhat: Thien co kho luong.
Con nguoi khong the biet truoc toan bo dien bien cua tuong lai. Nhung gi hom nay tuong nhu chac chan co the ngay mai tro thanh bat kha.
Tang thu hai: Thien co khong phai vat de chiem huu.
Ngay ca khi nhan ra mot phan quy luat van hanh cua su viec, con nguoi cung khong the vi the ma hoan toan lam chu ket qua.
Dieu nay gan voi tu tuong Phat giao ve duyen khoi: mot su viec hinh thanh do nhieu dieu kien tuong thuoc, chu khong nhat thiet do mot nguyen nhan don doc quyet dinh.
Tuy nhien, can phan biet: duyen khoi khong dong nghia voi dinh menh bat bien. Khong biet het cac duyen khong co nghia la con nguoi hoan toan bat luc truoc hoan canh.
Vi the, cau tho co the duoc doc nhu mot loi canh tinh doi voi tham vong muon nam tron van menh trong tay.
2. «Van nuoc the, thoi phai the»
Day la cau tho chuyen tu thien co truu tuong sang lich su cu the.
Neu cau dau noi ve gioi han nhan thuc cua con nguoi, cau thu hai noi ve suc ep cua hoan canh va thoi dai.
• Van nuoc: Van hoi cua quoc gia, su thinh suy cua mot dat nuoc.
• The: The cuoc, tuong quan luc luong, tinh hinh khach quan.
• Thoi: Thoi diem, thoi dai, co hoi va dieu kien lich su.
Cau tho goi nho quan niem quen thuoc trong tu tuong phuong Dong: co tai phai gap thoi, co chi phai gap the, co suc manh nhung thieu dieu kien thich hop thi van kho thanh cong.
Mot vi tuong co the gioi dung binh, nhung neu quan luc suy yeu, hau can dut doan, long dan ly tan va doi phuong chiem uu the, tai nang cua ong van bi gioi han.
Nguoc lai, mot nguoi khong xuat chung ve tai nang co the thanh cong khi dung dung vi tri trong mot thoi dai thuan loi.
Tuy nhien, cau tho khong nhat thiet khang dinh rang moi bien co deu da duoc an bai. Co the hieu chu «phai the» theo nghia: trong nhung dieu kien lich su da hinh thanh, ket qua xuat hien nhu mot he qua cua the cuoc.
Day la khac biet quan trong giua hai cach nhin:
• Dinh menh luan: Moi chuyen da duoc dinh san, con nguoi khong the thay doi.
• Tu duy duyen khoi: Ket qua hinh thanh tu nhieu dieu kien; khi dieu kien thay doi, ket qua cung co the thay doi.
Doc theo cach thu hai, cau tho khong phu nhan hanh dong cua con nguoi, ma nhan manh rang hanh dong luon dien ra trong mot hoan canh nhat dinh.
Anh hung khong dung ngoai thoi dai; ho vua tao nen lich su, vua bi lich su gioi han.
3. «Anh hung luc bat tong tam»
Day la cau tho mang sac thai bi trang ro nhat.
«Luc bat tong tam» nghia la suc luc hoac kha nang thuc hien khong theo kip y muon trong long.
Dat ben canh chu «anh hung», cau tho tao nen mot nghich ly: nguoi co y chi manh me, co tai nang va co khat vong lon, nhung van khong the thuc hien dieu minh mong muon.
Bi kich o day khong phai la nguoi ay khong co nang luc. Trai lai, chinh vi co nang luc va co hoai bao ma su bat luc moi tro nen dau don.
Mot nguoi binh thuong that bai co the chap nhan rang minh chua du suc. Nhung mot anh hung nhin thay dieu can lam ma khong the lam duoc se phai doi dien voi khoang cach giua ly tuong va hien thuc.
Co the hinh dung ba yeu to:
• Tam: Dieu muon thuc hien.
• Luc: Kha nang va phuong tien thuc hien.
• The: Hoan canh cho phep hoac can tro hanh dong.
Khi tam co ma luc khong du, con nguoi roi vao bat luc. Khi tam va luc deu co ma the khong thuan, bi kich van co the xay ra.
Chinh vi vay, cau tho khong don thuan ca ngoi anh hung, ma con nhin thay gioi han cua ho.
Day la mot cai nhin tinh tao ve lich su: nguoi chien thang khong phai luc nao cung la nguoi tai gioi nhat, cung nhu nguoi that bai khong nhat thiet la nguoi kem coi nhat.
That bai co the phan anh su bat tuong hop giua nang luc ca nhan va dieu kien lich su, chu khong tu dong chung minh su thap kem cua con nguoi.
4. «Nhan tai thuc thu om han»
Neu cau thu ba noi ve anh hung bat luc, cau thu tu mo rong bi kich ay sang tang lop nhan tai.
• Nhan tai: Nguoi co tai nang, tri tue hoac pham chat noi bat.
• Thuc thu: Bo tay, khong the hanh dong hoac khong con kha nang xoay chuyen tinh the.
• Om han: Mang theo noi dau, su tiec nuoi hoac bat binh vi dieu khong the thuc hien.
«Thuc thu» la mot hinh anh dang chu y. No goi ra doi tay von co the hanh dong nhung gio phai buong xuoi truoc hoan canh.
«Om han» lai cho thay that bai khong ket thuc khi hanh dong cham dut. No con tiep tuc ton tai trong tam thuc cua nguoi that bai.
Neu cau thu ba nhan manh su bat luc ve hanh dong, cau thu tu nhan manh hau qua tinh than cua su bat luc ay.
Hai cau tho tao thanh mot cap y nghia:
Anh hung co chi nhung luc bat tong tam; nhan tai co kha nang nhung phai thuc thu om han.
Tu do xuat hien mot van de sau hon: Tai nang va dao duc ca nhan co du de bao dam thanh cong hay khong?
Cau tra loi ma bai tho goi ra la khong.
Tai nang co the can thiet, nhung chua du. Con nguoi con phai doi dien voi quyen luc, thoi the, nhung rang buoc cua xa hoi va cac bien co ngoai du kien.
Tuy vay, cung can tranh tuyet doi hoa bi kich. Co nhung nhan tai that bai vi thoi the, nhung cung co nguoi that bai vi sai lam trong phan doan, su co chap hoac nhung gioi han thuc su cua ban than.
Bai tho goi mot noi cam thong doi voi nguoi tai bi hoan canh vui dap, chu chua cung cap du co so de ket luan rang moi nguoi that bai deu la nan nhan cua thoi cuoc.
5. «Bang phong than ghi cong toi»
Day la cau tho chuyen huong dang chu y nhat trong toan bai.
Bon cau dau noi ve thien co, thoi the va su bat luc cua con nguoi. Den cau thu nam, tac gia dua ra hinh anh bang phong than, noi cong va toi duoc ghi nhan.
Trong dien tich Phong Than Dien Nghia, viec phong than gan voi ket cuc cua mot thoi dai, su phan dinh cac nhan vat va viec sap dat vi tri cua ho trong mot trat tu moi.
Nhung Le Huy Tru dung hinh anh ay voi hai chu «cong toi», khien bang phong than mang them sac thai phan xet.
O day co the nhan ra ba lop nghia.
Thu nhat, lich su ghi nhan hanh dong.
Con nguoi co the that bai ve mat chinh tri hoac quan su, nhung hanh dong cua ho van de lai dau an.
Mot nguoi thua tran chua chac da mat het gia tri; mot nguoi thang tran cung chua chac da co cong duc ve dao duc.
Thu hai, thanh bai va cong toi la hai thuoc do khac nhau.
Thanh bai thuong gan voi ket qua va tuong quan quyen luc. Cong toi lai doi hoi danh gia dong co, hanh dong va hau qua.
Nguoi chien thang co the duoc ca tung, nhung chien thang khong tu dong chung minh rang moi hanh dong cua ho deu chinh dang.
Nguoi that bai co the bi lich su quen lang, nhung su that bai ay khong tu dong xoa bo nhung dong gop cua ho.
Thu ba, bang phong than co the la bieu tuong cua phan xet vuot khoi quyen luc nhat thoi.
Neu nguoi doi danh gia mot nhan vat dua tren loi ich truoc mat, thi hinh anh bang phong than goi ra mot su phan dinh rong hon: cuoi cung, con nguoi con phai doi dien voi y nghia va hau qua cua nhung gi minh da lam.
Tuy nhien, can luu y rang day la cach dien giai bieu tuong. Khong nen dong nhat hinh anh van hoc voi mot khang dinh rang co mot bang ghi cong toi khach quan, tuyet doi, ton tai theo nghia den.
Diem dac sac cua cau tho nam o cho tac gia khong viet don thuan «bang phong than ghi ten», ma viet «ghi cong toi».
Hai chu nay dua bai tho tu bi kich lich su sang van de dao duc.
6. «Qua bao quy khoc than sau»
Cau ket mang sac thai du doi, gan voi loi phan quyet.
• Qua bao: Hau qua phat sinh tu hanh dong, dac biet trong cach hieu dao duc va ton giao ve nghiep.
• Quy khoc than sau: Thanh ngu dien ta muc do kinh hoang, tham khoc hoac dau don den cuc do.
Sau khi nhac den bang ghi cong toi, tac gia ket bang qua bao. Mach tho vi vay co ve di tu su bat luc cua con nguoi den su phan xet doi voi hanh dong cua con nguoi.
Nhung cau ket co mot diem can phan biet ro.
Trong quan niem Phat giao, nghiep va qua bao khong phai la mot he thong trung phat do mot quyen luc sieu nhien tuy y ban xuong. Nghiep lien quan den hanh dong co chu y va nhung he qua cua no; cach thuc va thoi diem tro qua phu thuoc vao nhieu dieu kien.
Do do, khong the chi dua vao viec mot nguoi gap tai hoa de ket luan rang ho dang chiu qua bao cho mot toi loi nao do. Tuong tu, nguoi dang huong phu quy cung khong vi the ma duoc chung minh la co dao duc cao hon nguoi khac.
Trong ngu canh bai tho, «qua bao quy khoc than sau» co the duoc hieu theo hai huong.
Huong thu nhat: Loi canh cao dao duc.
Nhung hanh vi gay ton hai nghiem trong co the dan den hau qua khung khiep, du nguoi thuc hien tung co quyen luc hoac chien thang.
Huong thu hai: Su phan xet mang mau sac than thoai.
Hinh anh quy than lam cho hau qua tro nen lon hon pham vi doi song ca nhan, nhu the moi hanh vi cuoi cung deu phai doi dien voi mot trat tu dao duc rong lon hon.
Day cung la cach cau ket noi voi nhan de Phong Than: tu the gioi anh hung va nhan tai, bai tho di den mot khong gian bieu tuong noi cong toi va hau qua duoc dat len ban can.
________________________________________
II. Cau truc tu tuong: Sau cau, ba buoc chuyen
Co the chia bai tho thanh ba phan:
Phan Cau tho Noi dung tu tuong
1 Thien co cau bat kha dac / Van nuoc the, thoi phai the Gioi han nhan thuc va suc chi phoi cua thoi cuoc
2 Anh hung luc bat tong tam / Nhan tai thuc thu om han Bi kich cua y chi va tai nang truoc hoan canh
3 Bang phong than ghi cong toi / Qua bao quy khoc than sau Su ghi nhan, phan xet va hau qua dao duc
Cau truc nay tao nen mot tien trinh kha ro:
Thien co → Thoi the → Bi kich con nguoi → Cong toi → Qua bao.
Dang chu y, bai tho khong ket thuc o su bat luc cua anh hung, cung khong dung lai o noi han cua nhan tai.
Neu ket thuc o cau thu tu, bai tho se chu yeu la mot tieng tho dai ve nhung con nguoi co tai nhung khong gap thoi.
Hai cau cuoi lam thay doi y nghia ay. Chung dua vao mot thuoc do khac: con nguoi khong chi duoc nhin qua kha nang thanh cong, ma con qua hanh dong va hau qua cua hanh dong.
Noi cach khac, bai tho dat canh nhau hai cau hoi:
1. Vi sao con nguoi thanh cong hoac that bai?
2. Thanh cong hoac that bai co quyet dinh gia tri dao duc cua con nguoi hay khong?
Cau tra loi ham an trong cau truc bai tho la: Khong the lay thanh bai lam thuoc do duy nhat cua cong toi.
________________________________________
III. Nghich ly trung tam: Thien co bat kha dac, nhung cong toi van duoc ghi
Day la diem triet hoc dang dao sau nhat.
Cau dau noi rang thien co khong the cau dac. Cau cuoi lai dua ra qua bao, nhu the ton tai mot trat tu nhan qua co kha nang phan dinh hau qua.
Lieu hai y nay co mau thuan?
Khong nhat thiet.
Can phan biet giua khong biet het nguyen nhan va khong co quan he nhan qua.
Con nguoi co the khong hieu day du vi sao mot bien co xay ra, nhung dieu do khong co nghia bien co hoan toan khong co nguyen nhan.
Vi du, mot vi tuong that tran co the chiu anh huong dong thoi cua dia hinh, hau can, tinh bao, thoi tiet, quyet dinh cua doi phuong va nhung sai lam cua chinh minh. Khong mot yeu to don le nao nhat thiet giai thich duoc toan bo ket qua.
Tuong tu, trong doi song dao duc, mot hanh dong co the tao ra nhung he qua vuot xa du tinh cua nguoi thuc hien.
Tuy nhien, can than trong voi buoc suy luan tiep theo: tu viec co quan he nhan qua khong the tu dong ket luan rang moi bien co deu la su thuong phat dao duc.
Mot nguoi luong thien van co the gap tai hoa; mot ke lam dieu ac van co the song sung tuc. Quan he nhan qua phuc tap hon mot phep tinh don gian giua toi loi va dau kho.
Vi vay, cach doc chat che nhat la:
• Thien co kho biet het.
• Thoi the gioi han hanh dong.
• Tai nang khong bao dam thanh cong.
• Thanh cong khong tu dong chung minh dao duc.
• Hanh dong van co nhung hau qua can duoc xem xet.
Doc nhu vay, bai tho khong nhat thiet khang dinh con nguoi bi dinh doat tu dau den cuoi. No nhac nho rang khong biet het van menh khong dong nghia voi viec duoc mien trach nhiem ve hanh dong cua minh.
________________________________________
IV. Doc bai tho qua lang kinh Phat giao
Neu dat bai tho trong he quy chieu Phat giao, co the lien he voi ba khai niem: duyen khoi, nghiep va vo thuong.
1. Duyen khoi: Anh hung cung o trong mang luoi nhan duyen
Khong ai thanh cong hoan toan nho suc luc cua rieng minh.
Mot nhan vat lich su muon thuc hien dai nghiep can nhieu dieu kien: nang luc ca nhan, su ho tro cua nguoi khac, tai nguyen, thoi co, hoan canh chinh tri va su van hanh cua xa hoi.
Khi nhung dieu kien ay khong hoi du, y chi du manh van co the khong dat duoc ket qua mong muon.
Dieu nay gan voi tinh than duyen khoi: su vat hinh thanh trong quan he tuong thuoc.
Tuy nhien, duyen khoi khong co nghia moi chuyen deu duoc quyet dinh boi mot «thien co» co dinh. Chinh vi ket qua phu thuoc vao nhieu dieu kien nen su thay doi cua cac dieu kien co the dan den ket qua khac.
2. Nghiep: Khong dong nhat qua bao voi su trung phat
Cau «Qua bao quy khoc than sau» mang am huong bao ung manh me.
Nhung neu phan tich theo giao ly Phat giao, can tranh bien nghiep thanh mot co che phan xu don gian.
Nghiep khong phai loi giai thich van nang cho moi tai hoa. Ta khong the nhin mot nguoi that bai roi khang dinh ho that bai vi nghiep xau, cung khong the nhin mot nguoi thanh cong roi khang dinh ho dang huong phuoc theo mot phep tinh dao duc de dang.
Doc cau tho theo huong sau hon, qua bao co the nhac den trach nhiem cua con nguoi truoc hanh dong co chu y va nhung he qua do hanh dong ay tao ra.
Nhu vay, cau ket co gia tri nhu mot loi canh tinh hon la giay phep de nguoi doc ket toi nguoi khac.
3. Vo thuong: Anh hung roi cung khong thoat khoi bien doi
Van nuoc thay doi, the cuoc doi thay, nhan tai co luc bi vui lap, nguoi chien thang co the tro thanh ke that the.
Do la mot bieu hien cua vo thuong.
Nhung vo thuong khong chi co nghia moi thu cuoi cung deu mat di. No con co nghia rang tinh the hien tai khong phai mot trang thai bat bien.
Nguoi dang that the chua chac mai mai that the. Nguoi dang nam quyen cung khong the bao dam quyen luc ton tai vinh vien.
Vi the, bai tho vua co sac thai bi quan truoc gioi han con nguoi, vua co the duoc doc nhu mot loi nhac nho ve tinh mong manh cua quyen luc va danh vong.
________________________________________
V. Mot tang nghia khac: Ai thuc su co quyen ghi cong toi?
Cau «Bang phong than ghi cong toi» con mo ra mot cau hoi mang tinh lich su va chinh tri.
Ai la nguoi lap bang? Ai co quyen ghi cong? Ai co quyen dinh toi?
Trong lich su, nguoi chien thang thuong co nhieu kha nang dinh hinh cach hau the nhin nhan cuoc chien. Nguoi that bai co the bi xem la phan nghich, trong khi nguoi chien thang duoc ton vinh nhu anh hung.
Nhung quyen luc viet nen mot ban tuong thuat khong dong nghia voi quyen luc quyet dinh chan ly dao duc.
Can phan biet ba dieu:
• Thanh bai: Ai gianh duoc ket qua mong muon?
• Danh tieng: Ai duoc nguoi doi ca tung hoac len an?
• Cong toi: Hanh dong cua moi nguoi co the duoc danh gia the nao dua tren dong co, phuong tien va hau qua?
Ba dieu nay co lien quan nhung khong dong nhat.
Mot nguoi co the thang ma khong hoan toan chinh dang. Mot nguoi co the thua nhung van co nhung dong gop dang ghi nhan. Cung co nguoi vua lap cong vua gay ra nhung hau qua nghiem trong.
Neu doc «bang phong than» nhu bieu tuong cua lich su, cau tho goi nhac rang danh tieng co the thay doi theo thoi dai, con viec danh gia cong toi doi hoi nhieu hon su ton sung nguoi thang hay thuong cam nguoi thua.
Neu doc theo nghia tam linh, bang phong than tuong trung cho mot trat tu dao duc vuot ra ngoai nhung phan xet nhat thoi cua con nguoi.
Hai cach doc khong loai tru nhau, nhung can phan biet: cach thu nhat la phan tich lich su va quyen luc; cach thu hai la dien giai bieu tuong ton giao.
________________________________________
VI. Nghe thuat: Ngan gon, co dong va giau sac thai co dien
Bai tho co sau cau, moi cau ngan, thien ve nhung menh de khai quat hon la mieu ta cu the.
1. Ngon ngu Han–Viet tao khong khi su thi
Cac tu «thien co», «van nuoc», «anh hung», «nhan tai», «phong than», «qua bao» dat bai tho trong khong gian tu tuong co dien phuong Dong.
Nhung tu ngu ay goi ra mot the gioi rong lon, noi so phan ca nhan gan voi lich su, quyen luc va trat tu dao duc.
2. Hai cap cau giua tao thanh truc bi kich
«Anh hung luc bat tong tam» va «Nhan tai thuc thu om han» co su tuong ung ve y nghia.
Cau truoc nhan manh khoang cach giua y chi va kha nang hanh dong; cau sau nhan manh trang thai bat luc va noi dau con lai.
Tuy nhien, hai cau khong hoan toan dong nghia. «Luc bat tong tam» nhan manh su khong tuong xung giua suc luc va y muon; «thuc thu om han» nhan manh tinh the be tac cung hau qua tam ly.
3. Hai cau cuoi tao buoc ngoat
«Bang phong than ghi cong toi» co sac thai ghi chep va phan dinh.
«Qua bao quy khoc than sau» chuyen sang hinh anh du doi, giau cam xuc.
Su chuyen doi nay khien ket thuc bai tho mang tinh phan quyet manh hon phan mo dau.
Bai tho khong hoan toan tuan theo nhip phat trien cua mot loi than than. No bat dau bang su bat kha tri, di qua bi kich con nguoi, roi ket thuc bang mot loi canh bao ve cong toi va hau qua.
Ve the loai, co the xem day la mot bai tho ngan mang tinh triet luan, su dung dien co than thoai de dien dat quan niem ve lich su va dao duc. Khong nen chi dua vao ngon ngu Han–Viet de khang dinh bai tho tuan thu mot the tho co dien cu the.
________________________________________
VII. Danh gia tong the
Diem manh cua Phong Than nam o kha nang nen nhieu van de vao sau cau tho.
Tac gia khong can ke mot cau chuyen ve mot vi tuong that tran hay mot nhan tai bi ruong bo. Chi bang nhung cum tu co dong, ong da dung len mot chuoi tinh the co the ap dung cho nhieu thoi dai:
Mot nguoi muon hieu thien co nhung khong the hieu het. Mot quoc gia chiu su chi phoi cua the cuoc. Mot anh hung khong thuc hien duoc hoai bao. Mot nhan tai phai om han. Sau cung, hanh dong cua con nguoi duoc dat truoc cau hoi ve cong toi va hau qua.
Tuy nhien, bai tho cung co mot diem can suy xet: hai cau cuoi co the khien nguoi doc hieu rang moi that bai deu dan den mot su phan xet dao duc, hoac moi qua bao deu la su trung phat tuong xung voi toi loi.
Do khong phai ket luan bat buoc cua toan bai. Cach doc sau sac hon la tach biet su bat luc truoc thoi the khoi trach nhiem dao duc doi voi hanh dong.
Khong phai ai that bai cung co toi. Khong phai ai chien thang cung co cong. Va khong phai moi tai hoa deu chung minh nguoi gap nan da lam dieu ac.
Chinh su phan biet ay giup tu tuong cua bai tho tranh roi vao dinh menh luan hoac mot cach hieu gian don ve nghiep bao.
Ket luan
Phong Than co the duoc doc nhu mot bai tho ve gioi han cua con nguoi truoc thien co va thoi the, dong thoi dat ra van de ve cach lich su ghi nhan thanh bai, cong toi.
Neu chi doc bon cau dau, ta thay bi kich cua anh hung va nhan tai khong gap thoi. Neu doc them hai cau cuoi, ta thay tac gia muon dua bi kich ay vao mot khuon kho dao duc rong lon hon.
Nhung diem triet hoc dang suy ngam nhat khong phai la nguoi that bai cuoi cung se duoc phong than hay chiu qua bao. Do la cau hoi: Khi con nguoi khong the lam chu hoan toan ket qua, ho van phai chiu trach nhiem den dau ve nhung gi minh lua chon va thuc hien?
Co the tom luoc tinh than bai tho bang ba y:
• Thoi the gioi han thanh tuu, nhung khong tu no quyet dinh gia tri dao duc.
• Tai nang khong bao dam chien thang, cung nhu chien thang khong bao dam chinh nghia.
• Khong thau het thien co khong co nghia la khong can phan biet cong toi.
Doc theo lang kinh Hoa Nghiem, ta con co the mo rong van de: anh hung, nhan tai, thoi the va ket qua khong ton tai biet lap, ma nam trong mot mang luoi duyen khoi tuong thuoc. Moi nhan vat vua tac dong den the cuoc, vua chiu tac dong cua the cuoc. Tuy nhien, su tuong thuoc ay khong xoa bo trach nhiem ca nhan; no doi hoi ta nhin hanh dong va hau qua trong toan bo moi quan he cua chung.
Tu goc nhin ay, «Phong Than» khong chi noi ve so phan cua anh hung. Bai tho con dat cau hoi ve gioi han cua quyen luc, tinh tuong doi cua danh tieng va su khac biet giua thanh bai truoc mat voi gia tri dao duc lau dai.

Bạn đang xem trang tiếng Việt không dấu! Click vào link sau để xem trang tiếng Việt có dấu: Phong Thần