Poem logo
Poem logo

vesak 2018 - tụng kinh & sụ tu tạp theo buddhasasana

"Vui thay Phat ra doi
Vui thay giao phap duoc vang
Vui thay tang gia hoa hop
Vui thay tu chung dong tu".

Nga`y mai la` le~ Vesak hay co`n go?i la` le~ Tam ho?p: Siddhartha sanh ra; Siddhartha Tha`nh Da?o (Du´c Pha?t Thi´ch Ca Mau Ni); Du´c Pha?t nha?p Da?i Nie´t Ba`n. Hie?n ta?i, toi dang do~ be?nh nhung toi va~n co`n minh ma~n de? chia se? ca?m nghi~ cu?a rieng toi ve` va`i va´n de` ca`n thiet. Co the? ca`n thie´t do´i vo´i toi!

Chu´ng ta, la` nguoi theo Phat thi` pha?i bie´t ca´i gi` La` Tu´ die?u de´; Ba´t cha´nh da?o, Tu´ nie?m xu´, Tu´ cha´nh ca`n, Muo`i hai nhan duyen, tin va`o nghie?p - qua?... Pha?i co´ khao kha´t thu?c hie?n nhu~ng lo`i Du´c Pha?t da?y. Chu´ khong phai chi? thu?c hie?n nhu~ng nghi thu´c, ti´n nguo~ng, phong tu?c ro`i xem nhu thoa man.

Du´c Pha?t luon da?y chu´ng ta nen nhi`n la?i chi´nh mi`nh, luon pha?i so´ng vo´i cha´nh nie?m, luon ta´c y´ ra`ng ca´i che´t co´ the? ba´t cu´ lu´c na`o. Ha~y xem tu`ng giay, tu`ng phu´t, tu`ng gio`, tu`ng nga`y, tu`ng tha´ng, tu`ng nam ba´t cu´ lu´c na`o cu~ng pha?i cha´nh nie?m minh sa´t than va` tam mi`nh, da?c bie?t la` tham san si. Ba anh na`y la` nguo`i ba?n duo`ng cu?a chu´ng ta trong suo´t vo luo?ng kie´p so´ng.

Mo?t nam troi qua, va?y thu? tu? ho?i mi`nh ra`ng: "Giu~a mu`a Vesak nam nay va` nhu~ng nam truo´c su? thu?c ta?p gia´o pha´p cu?a chu´ng ta co´ gi` tie´n trie?n khong. Tam tham san si co´ gia?m di chu´t i´t na`o khong? Chu´ng ta co´ than thie?n hon trong ma´t ba?c tri´ khong?". Chu´ng ta pha?i chu´ tam die`u na`y.

No´i theo tu?c de´ thi` toi la` mo?t ke? pha`m phu vo danh cha?ng co´ gi` hay ho ca? nen toi ra´t nga?i mo~i khi chia se? hoa?c tam su? die`u gi` do´! Vi` toi so? "Trung ngon nghi?ch nhi~" vo´i thien ha?. Nhung nga`y mai la` ky? nie?m hai nam toi duo?c Quy Tam ba?o va` co´ pha´p danh trong da?o nen toi se~ no´i ra nhu~ng sai la`m cu?a va`i da?ng Pha?t tu? ma´c pha?i, nhu~ng sai la`m do´ toi cu~ng tu`ng ma´c pha?i khi mo´i de´n vo´i da?o.

Co´ ra´t nhie`u loa`i hoa ra´t thom nhung huong thom na`o sa´nh ba`ng huong du´c ha?nh. Ba?n co´ the? du`ng ca´c loa?i da`u tha?t thom nhung ca´i thom do´ chi? la` ca´i thom gia? ta?m che di ca´i ba´t tinh cu?a than va` tam, trong khi ba?n khong du? gio´i ha?nh, khong du? tri´ tue? thi` ca´i thom do´ giu´p gi` cho ba?n ngoa`i vie?c khie´n ba?n bi? loi cuo´n va`o du?c vong, Ich ki. Ba?n co´ the? noi toi khong duo?c thom, no´i toi ta?i sao khong du`ng da`u thom? Toi khong du`ng da`u thom vi` do´i vo´i toi huong duc hanh la` huong trong sach va` cao quy´ nha´t. Do´i vo´i toi, ca´i ta´m than na`y khong qua´ hoi tho´i la` duo?c, chu´ khong ca`n pha?i thom, thom de? la`m gi` do´i vo´i mo?t nguo`i luon nha?n thu´c ra`ng ta´m than na`y la` ba´t tinh, thom de? la`m gi` do´i vo´i nhu~ng nguo`i tu ta?p doa`n die?t than kie´n, tham a´i, sa´c du?c? Ha~y nho´ ra`ng, thu?c ta?p gia´o pha´p khie´n chu´ng ta tha´y ra va` nha?n bie´t phie`n na~o, tu` do´ chu´ng ta se~ doa?n die?t chu´ng tu` tu`. Ta´t ca? mo?i phie`n na~o hay ca´i a´c die`u xua´t pha´t tu` tham san si. Huong du´c ha?nh co´ the? doa?n die?t duo?c tham san si co`n huong thom tu` da`u hoa thi` khong the? hoa?c tha?m chi´ co`n khie´n chu´ng ta tham lam, san ha?n, si me hon nu~a.

Tam tham san si la` nguo`n go´c cu?a nhu~ng die`u ba´t thie?n, la` nguyen nhan khie´n nguo`i ta la`m die`u a´c, khie´n cuo?c so´ng tra`n nga?p dau kho?. Tham san si da~ tu? ha?i chi´nh ba?n than va` vo so´ nguo`i, chu´ng sanh xung quanh. Ta´c ha?i cu?a tham san si la` vo so´. Tai sao la vo so ? Vi no nhieu qua ke khong het.

Tam tham la do su? tac y say da´m va`o 6 tran (sa´c, thanh, huong, vi?, xu´c va` pha´p). Cho nen chung ta lam bao nhieu la toi ac de ti`m kie´m theo duo?i nha`m de? co´ duo?c nhung thu minh co va` khi co´ duo?c ro`i chu´ng ta pha?i la`m mo?i die`u ba´t thie?n de? giu~ gi`n no´. Ngay cai giai doan da`u tim kie´m minh da lam ra´t nhie`u cai ac, co duoc no minh huong thu va` duy tri` no roi minh tao them nhie`u cai ac nu~a. Do la toi kho do tham ma ra.

Tam san la do khong vu`a lo`ng cai nay cai kia cho nen chung ta tim du cach de doi pho, tron chay cai minh ghet, de? doi pho ca´i mi`nh khong thi´ch thi` viec ac nao minh cung lam het. Vi´ du nhu: Vi so benh bat con Tac Ke moc mat bo vo binh ruou ngam, roi bat ran con, ran me, bim bip ngam ruou uong de chua benh thap khop dau nhuc... Vi minh muon giai quyet nhung kho chiu cua nguoi than, cua ban than, chuyen gi minh cung lam het. Do la toi ac cua tam san .

Tam si la do khong hieu 4 de (kho?, ta?p, die?t, da?o) cho nen chung ta lam du thu toi ac, chay theo 2 huong hanh dong bang su tac dong cua tham va` san. Chay theo huong hanh dong nao cung co nghia la dang chay theo su tac dong cua si me. Cho nen ban than cua si cung la goc cua toi kho tram luan.

Du´c Pha?t tha`nh da?o va` gia?n da?o vi` mu?c di´ch giu´p cho chu´ng ta hie?u duo?c chan ly´, hie?u duo?c nguyen ly´ tu ta?p nha`m doa?n die?t tham san si. The´ nen va`o nga`y Tam ho?p Vesak ngoa`i la`m nhu~ng le~ nghi ti´n nguo~ng thi` chu´ng ta pha?i da`nh chu´t i´t tho`i gian ra de? tu ta?p. Do´ la` nho´ Du´c Pha?t, do´ la` ki´nh tro?ng bie´t on Du´c Pha?t. De? tu? Du´c Pha?t thi` pha?i thu?c ta?p la`m theo Du´c Pha?t du` i´t du` nhie`u cu~ng pha?i co´ la`m, la`m pha?i nhie?t tam. Chu´ tu? xung la` Pha?t tu? ma khong chu´ tam va` thu?c ta?p theo lo`i nga`i da?y chi? bie´t ba`y ra vo so´ le~ nghi ruo`m ra` va` tu?ng nie?m, quy` la?y, ca`u xin thi` tha?t la` vo i´ch va` chua xu´ng da´ng la` Buddhaputta de? tu? Du´c Pha?t.

Chu´ng ta pha?i hie?u the´ na`o la` de? tu? Du´c Pha?t, the´ na`o la` su? tu ta?p theo Pha?t gia´o. Ra´t nhie`u nguo`i da~ hie?u ra`ng: Tu ta?p trong Pha?t gia´o la` de´n chu`a ca`u nguye?n, tu?ng kinh, tri` chu´, an chay, nie?m Pha?t, la?y Pha?t hoa?c nghe thuye´t pha´p, nghe tu?ng kinh la` xong...vv nhu~ng vie?c na`y chua ha?n la` su? tu ta?p theo Pha?t gia´o bo?i vi` nhu~ng die`u tren khong giu´p chu´ng ta thanh lo?c tam doa?n die?t tham san si.

O xu toi dang song thi trong truye`n tho´ng Pha?t gia´o nguyen thu?y thi` khong qua´ chu´ tro?ng de´n vie?c an gi`, la?y ca´i gi` hay tri` chu´ na`o...vv nhung theo toi tha´y thi` ca? hai ha`ng ta?i gia va` xua´t gia cu?a Pha?t gia´o nguyen thu?y de`u chu´ tro?ng de´n vie?c tu?ng kinh. Va` ba?n than toi cu~ng ra´t muo´n bie´t tu?ng kinh cho theo ba?n theo tha`y nhung tha?t su? toi ra´t te? ve` li~nh vu?c tu?ng nie?m na`y! Hom nay toi se~ khong no´i ve` nguo`n go´c hay y´ nghi~a cu?a Vesak vi` toi khong co´ y´ ti`m hie?u ve` die`u na`y. Thay vao do toi se chi? chia se? quan die?m cu?a toi va` Du´c Pha?t ve` vie?c tu?ng kinh la` chi´nh va` gio´i thie?u Tu´ nie?m xu´ cho nhu~ng ai chua bie´t de´n. Hy vo?ng se~ co´ ai do´ tha´u hie?u va` co´ mo?t tha´i do? du´ng da´n hon ve` nhu~ng die`u na`y!

O xu toi va tri thuc binh dan cua nhieu Phat tu ho? tuo?ng ra`ng: tung kinh la ca´ch giu´p ho? va` gia di`nh gat hai phuoc bau. Nhieu nguoi khac thi cho rang tung kinh de duoc Du´c Phat phu ho cho duo?c su´c kho?e do`i da`o, tai qua nan khoi, mua may ban dac, lam an phat tai cho nen ho? thuo`ng thi?nh ca´c vi? Su de´n nha` tu?ng kinh. Nhu~ng y´ nghi~ sai la`m nhu va?y da~ khie´n vie?c do?c tu?ng kinh die?n tro? tha`nh mo?t nghi le~ mang ti´nh cha´t me ti´n, ca`u xin su? ban phuo´c, khac xa voi y nghia thuc ban dau cua viec tung doc kinh.

Chu´ng ta ca`n bie´t ra`ng do?c kinh hay tu?ng kinh ca´i ye´u to´ quan tro?ng nha´t la` hie?u duo?c y´ nghi~a cu?a kinh die?n de ma chu´ng ta thu?c ta?p trau doi ba nghiep thanh tinh, phat trien cac ha?nh lanh, song doi dao duc, vo nga va vi tha, de minh va nguoi duoc an lac va hanh phuc chu´ khong pha?i tu?ng do?c mo?t ca´ch ma´y mo´c, nhu mo?t nghi le~.

Vi´ du? nhu cau kinh Pa?i na`y, chi´nh la` lo`i gia?i cu?a Du´c Pha?t ma` Pha?t tu? thuo`ng duo?c nghe tu?ng nhung khong pha?i ai cu~ng hie?u:

"Anicca vata sankhara
Uppada vaya dhammino
Uppajjitva nirujjhanti
Tesam vupasamo sukho".

Co´ nghi~a la`: Cac Phap Huu vi (ha`nh) that khong ben vung (vo thuo`ng), do co tanh sanh diet la thuong. Vi nhan sanh roi diet, diet roi sanh, nen thuong hay co su kho nao. Chi co Niet-ban la Phap Tich diet, dut cac Phap Huu vi ay duoc, moi co su an vui tuyet doi.

Anicca: vo thuong
Vata: qua that
Sankhara: hanh, huu vi
Uppada: sinh, thanh
Vaya: hoai diet
Uppajjhati: sinh
Nirujjhati: diet
Vupasama: tich diet, tieu mat, lang diu. (Vo mo Thien Tu).

Do´i vo´i mo?t nguo`i khong duo?c ho?c Pa?i va` do´t kinh Pa?i nhu toi khong ti`m hie?u thi` ba?n than toi cu~ng khong bie´t tro?n ve?n y´ nghi~a cu?a cau Pha?t ngon na`y.

Nhu the´, mu?c dich cu?a vie?c tung kinh trong dao Phat khong phai de tra bai, de? ra oai vo´i nguo`i hay tinh cong voi Phat, ma la de? tim hieu chinh xac y´ nghi~a loi Du´c Phat day, roi chu´ng ta ung dung vao cuo?c song thuo`ng ngay. Tung kinh khong phai de cau nguyen Du´c Phat gia ho cho minh hay nguo`i than tai qua nan khoi, su´c kho?e do`i da`o, thang quan tien chuc, lam an gia`u sang, so´ng lau sa´c de?p, muo´n gi` duo?c do´. Tho`i Pha?t khong co´ vie?c tu?ng kinh ma` chi? co´ gia?ng pha´p giu´p nguo`i ta hie?u duo?c the´ na`o la` tam tuo´ng: kho?, vo nga~, vo thuo`ng, hie?u duo?c ta?i sao kho?, hie?u ca´ch tu ta?p la`m sao de? tue? tri tam tuo´ng na`y nha`m nha`m cha´n, ly tham, doa?n die?t a´c pha´p, huo´ng de´n su? gia´c ngo? gia?i thoa´t.

De? tu?ng kinh du´ng ca´ch de? co´ su? lo?i i´ch thi` chu´ng ta pha?i huong tam va`o noi dung kinh, pha?i hie?u kinh no´i gi`, khong phan bie?t ngon ngu~, luon ghi khac sau nhu~ng die`u Du´c Phat day ro`i ung dung vao tung truong hop cu the trong cuoc song, de do´i tri? dau kho, nho sach goc re cua kho dau la tham lam, san han, si me. Tu?ng kinh la cach hoc hoi chanh phap cua Phat de ung dung chanh phap vao doi song, dem lai an lac va hanh phuc cho tu than. Ne´u chu´ng ta bie´t tu?ng kinh nhu vay thi` su? tu?ng kinh do´ la mot su tu tap: bo ac lam thie?n, thanh lo?c va` an tinh than nghiep, kha?u nghie?p, y´ nghie?p, phat trien cac duc tinh tot trong moi chung ta. Khi tu?ng kinh co nhieu loi ich nhu tren thi` chu´ng ta mo´i chuyen tam tu?ng kinh nghi~a la` tu?ng di doi vo´i ha`nh do?ng tu ta?p, co`n khi tu?ng kinh mo?t ca´ch ma´y mo´c khong co´ lo?i i´ch, khong co´ hie?u y´ kinh, khong co´ su? tu ta?p theo lo`i tu?ng thi` toi thie´t nghi~ chu´ng ta khong nen tu?ng kinh la`m gi` cho me?t nu~a, ne´u co´ tu?ng thi` chi? la`m ma`u la`m me` cho nguo`i kha´c xem thoi!

Viec tung kinh se~ khong co phuoc bau gi` ca?, neu chu´ng ta doc tung khong co´ su? chu tam vao loi kinh de tim ra y nghi~a an chua trong do. Cac hinh thuc va thoi quen tung kinh nhu mot cai may lap di la?p la?i ha`ng nga`y, se~ khong mang lai ket qua thuc tien nao ca?, nguo?c lai no´ con lam mat thoi gian cong su´c cu?a chu´ng ta ma khong co ich loi gi ca. Kinh sa´ch ghi la?i lo`i da?y cua Du´c Phat duo?c vi´ nhu tam ban do huong dan chung ta song doi so´ng chan chanh co´ da?o du´c va` pha?m ha?nh cao quy´, de gat hai ket qua hanh phuc o doi nay va doi sau. Chu´ng ta nhi`n tam ban do thi` pha?i bie´t duoc con duong, de di dung duong, de den dung dich. Con duong do la con duong thanh gom tam chi pha`n thuo`ng go?i la` Ba´t cha´nh da?o: Cha´nh kie´n, cha´nh tu duy, cha´nh ngu~, cha´nh nghie?p, cha´nh ma?ng, cha´nh tinh ta´n, cha´nh nie?m va` cha´nh di?nh. Ðay la con duong ma chu Pha?t da di qua, diet tru tan goc re cua kho dau, dat duoc su? gia´c ngo?, an lac va giai thoat. Chu´ng ta tu?ng kinh thi` can phai sieng nang nho nghi, ung dung con duong trung dao - Ba´t cha´nh da?o do de tu? thu?c ta?p tu cuu do chinh ba?n than minh va` huo´ng da~n de´n nguo`i kha´c.

Vie?c tu?ng kinh ban da`u xa?y ra khi nguo`i xua chua co´ su? ghi che´p nen nguo`i xua mo´i ho?c thuo?c va` tu?ng nie?m trao truye`n nhau nha`m luu giu~ lo`i Du´c Pha?t da?y.
Vie?c tu?ng kinh nhie`u hay i´t khong quan tro?ng nu~a khi chu´ng ta da~ hie?u ro~ lo`i Du´c Pha?t da?y va` a´p du?ng va`o su? tu ta?p ha`ng nga`y. Cho du` chu´ng ta khong co´ nhie`u tho`i gian, than chu´ng ta co´ the? mang be?nh va` tam chu´ng co´ the? co´ phie`n na~o nhung moi khi chu´ng ta thu?c ta?p lo`i Pha?t da?y thi` chu´ng ta ca?m tha´y duo?c tam binh an, thanh than, du chi la trong mot vai giay thoi, no cung dem den mot su khac biet rat lon nhu~ng dau do´n hay sa`u kho? se~ gia?m di ro~ re?t. Trong cuoc song, chung ta luon luon phai lua chon, vay hay lua chon su binh an cho tam hon minh ba`ng ca´ch thu?c ta?p theo lo`i da?y cu?a Du´c Pha?t da?y (thie`n di?nh Samatha va` thie?n tue? Vipassana), du chi la vai giay ngan ngui.

Co´ hai ca´ch de? doa?n tru` ca´c Trie`n Ca´i (nhu~ng phie`n na~o tro´i buo?c loi ke´o con nguo`i va`o duo`ng sanh tu? luan ho`i): Mo?t la` Ba`ng Samatha: Co´ nghi~a la` thie`n Chi? (hay thie`n Di?nh). Hai la` Ba`ng Vipassana: Co´ nghi~a la` Tue? Qua´n (hay thie`n Tu´ nie?m xu´).

Vie?c tu ta?p cu?a Da?o Pha?t la` vuo?t ra kho?i ranh gio´i thie?n - a´c, kho? - vui ma chi? huo´ng de´n su? doa?n die?t phie`n na~o, buong bo? khong ba´m vi´u va`o ba´t cu´ die`u gi`. Nguo`i tu ta?p no´i chung va` ha`nh gia? Pha?t gia´o no´i rieng ne´u buo´c va`o con duo`ng tu ha`nh ma khong tu ta?p Samatha hoa?c Vipassana thi` khong duo?c go?i la` nguo`i tu ha`nh du´ng nghi~a.

Nhu tren da~ no´i, chi? co´ hai ca´ch na`y du`ng de? tu ta?p huo´ng de´n doa?n die?t phie`n na~o. Co`n nhu~ng cong phu tu ta?p nhu tu?ng kinh, tri` chu´, nie?m Pha?t, tri` gio´i, an chay, bo´ thi´...vv thi` khong the? na`o da~n de´n su? doa?n die?t phie`n na~o, nhu~ng cong phu tu ta?p nhu va?y chi? huo´ng ha`nh gia? huo´ng de´n con duo`ng thie?n va` huo?ng phuo´c ba´o nhan thien do co`n ta´i sanh tro? la?i.

Giu~a thie`n Chi? Samatha va` Thie`n Tue? Vipassana thi`:
- Samatha: la` kie?u tu da?ng la´y da´ de` co?. Nghi~a la` kie?u tu da?ng na`y chi? cha?n su? pha´t trie?n cu?a ca´c Trie`n Ca´i trong mo?t khoa?ng tho`i gian nha´t di?nh sau na`y khi he´t phuo´c ba´o thi` va~n tro? la?i y nhu cu~ (nguo`i tu thie`n Chi? se~ huo?ng phuo´c ba´o co~i Chu Thien hoa?c Pha?m Thien nhung khi he´t phuo´c ba´o thi` se~ tro? la?i vi? tri´ ban da`u do´ la` Su´c sanh, nga~ quy?, A tu la, nguo`i). Nen da?ng na`y khong da~n de´n su? cha´m du´t sanh tu? luan ho`i.
- Vipassana: la` kie?u tu cha?t du´t go´c re~ phie`n na~o hay doa?n die?t hoa`n toa`n nam trie`n ca´i huo?ng qua? gia´c ngo? gia?i thoa´t; khong co`n ta´i sanh luan ho`i.

Toi khong pha?i thie`n su va` cu~ng khong pha?i thie`n sinh chuyen nghie?p, toi chi? la` mo?t nguo`i buo´c da`u ti`m hie?u ve` gia´o pha´p Buddha-sasana nen toi se~ khong no´i sau va`o die`u na`y o? day ().

Do´i vo´i rieng cu si~ ta?i gia cu~ng nhu gia di`nh toi, toi chi? uo´c nguye?n ta´t ca? mo?i nguo`i thu?c su? hie?u the´ na`o la` Tho? tri` Tam quy va` ngu~ gio´i ro`i thu?c ha`nh theo. Chu´ quy y & tho? gio´i ma` khong ha`nh tri` theo thi` do´ chi? la` hi`nh thu´c ben ngoa`i thoi.

Toi xin tri´ch la?i mo?t doa?n trong loa?t ba`i vie´t Khong tu?a... ma toi da~ vie´t va`i hom truo´c, hy vo?ng gia di`nh va` mo?i nguo`i hie?u:

{...Ta?i gia hoa?c xua´t gia die`u co´ su? tu ta?p kha´c nhau nhung khong the? na`m ngoa`i GIO´I - DI?NH - TUE? (Ba´t cha´nh da?o).

Vie?c la`m gi` na`m ngoa`i GIO´I - DI?NH - TUE? thi` do´ chi´nh la` nhu~ng die`u khong du´ng da´n, la` ta` da?o, me ti´n.

Vie?c tu ta?p la` tro? ve` tha´u hie?u chi´nh mi`nh, khong huo´ng ngoa?i ta`m ca`u.

Muo´n bie´t mo?t nguo`i co´ tu ta?p du´ng pha´p hay khong thi` ha~y la´y Ba´t cha´nh da?o do´i chie´u.
- Gio´i: cha´nh ngu~, cha´nh nghie?p, cha´nh ma?ng.
- Di?nh: cha´nh tinh ta´n, cha´nh nie?m, cha´nh di?nh.
- Tue?: cha´nh kie´n, cha´nh tu duy.
Ta´t ca? la` nhu~ng tha`nh to´ tam ly´ khie´n tam nghie?p trong sa?ch mo?t ca´ch vo nga~.

Du` ta`i gio?i thong minh nhu the´ na`o, du` co´ chu´c vi? nhu the´ na`o trong xa~ ho?i, du` co´ tha?t nhie`u ba`ng ca´p, du` am hie?u tha?t nhie`u ngon ngu~ chu~ vie´t nhung khong co´ tu ta?p du´ng theo lo? tri`nh Ba´t cha´nh da?o thi` cha?ng co´ nghi~a ly´ gi` do´i vo´i vie?c tu ta?p gia´c ngo? gia?i thoa´t, khi than tam va~n co`n nguyen ve?n nhu~ng die`u ba´t thie?n vi` cha?ng the? tham nha?p gia´o pha´p va` ta?n huo?ng huo´ng vi? cu?a gia´o pha´p.

Ha~y phan bie?t tha?t ro~ giu~ Buddha-sasana va` truye`n tho´ng dan to?c de? di du´ng con duo`ng mi`nh cho?n.

Da?o - do`i song ha`nh nghe thi` ra´t hay nhung khong khe´o nhu~ng ti´n nguo~ng cu?a dan to?c se~ khie´n con duo`ng da?o pha´p Buddha-sasana khong ra gi` ca?.

Thoi ke?. Khong pha?i lu´c na`o cu~ng du`ng tu` na`y duo?c. Vi` nhie`u lu´c "thoi ke?" thi` khie´n mi`nh ta´n ho´a hon trong vie?c thanh lo?c no?i tam va` cu~ng nhie`u lu´c "thoi ke?" se~ khie´n no?i tam nga`y ca`ng tro? nen o nhie~m.

Du`ng di sai huo´ng. Ha~y da?t tam du´ng huo´ng.
Se~ khong bao gio` thanh tha?n khi da?t tam sai huo´ng. Su? ba´t ma~n hay tham da´m, su? u´c che´, bi? ra`ng buo?c, kho´ chi?u, khong tinh ta´n la` nhu~ng die`u khong tra´nh kho?i khi da?t tam sai huo´ng.

Muo´n tha`nh cong trong vie?c duy tri` thu?c ta?p cha´nh pha´p, tie´p buo´c trong con duo`ng Buddha-sasana thi` nha´t di?nh pha?i pha?i buong bo? nhu~ng thu´ ca`n buong bo?, tie´p ca?n nhu~ng die`u ca`n tie´p ca?n, tu ta?p nhu~ng die`u ca`n tu ta?p co´ nhu va?y mo´i co´ the? chu´ng da?t nhu~ng thu´ ca`n chu´ng da?t.

Toi se~ du`ng la?i khi khong di du´ng con duo`ng mi`nh mong muo´n va` ca`n pha?i di.
Di khong du´ng duo`ng thi` di´ch de´n khong bao gio` chi´nh xa´c, cho du` no´ co´ to´t de?p nhu the´ na`o di nu~a!

Du´ng la` mo~i nguo`i die`u co´ nghie?p rieng. Nhung nghie?p a´y la` ha`nh do?ng tu do cu?a than mie?ng y´ trong qua´ khu´ hoa?c hie?n ta?i chu´ khong pha?i di?nh me?nh hay su? sa´p da?t cu?a mo?t Da´ng na`o ca?. Mo~i nguo`i co´ mo?t su? lu?a cho?n. Co´ nhu~ng ba`i ho?c gia´c ngo? pha?i tu? mi`nh ho´a gia?i. Co´ nhu~ng huong vi? pha?i tu? mi`nh ne´m thu?.

Kha? nang giao tie´p to´t thi` chi? ca`n luye?n ta?p thi` se~ thu?c hie?n duo?c. Co`n kha? nang gia´c ngo? gia?i thoa´t thi` pha?i co´ da?o lo? tu ta?p du´ng da´n chu´ khong pha?i chi? ca`n nhu~ng kie´n thu´c suong nhu hie?n ta?i la` du?.

Ca?m tho?: Su? dau kho? hay nie`m ha?nh phu´c do´ng mo?t vai tro` quan tro?ng trong vie?c pha´n da´u tie´n de´n gia´c ngo?. Khong ba´m vi´u va`o ba´t cu´ ben na`o!

Co´ mo?t die`u pha?i cong nha?n ra`ng:
Co´ kho? dau mo´i co´ su? quye´t tam thu?c ta?p tha´u hie?u va` doa?n die?t kho? dau a´y.
Co`n khi qua´ an pha?n vo´i nie`m vui hay lo?i duo~ng thi` ra´t kho´ de? co´ duo?c su? quye´t tam tu ta?p thoa´t kho?i kho? dau ngu? nga`m.

PHA?I BO? QUA NHU~NG LO`I NO´I CU?A NGUO`I KHA´C, KHI MA` NHU~NG LO`I NO´I A´Y KHIE´N NO?I TAM KHONG THANH THA?N.

Ha~y xem la?i tha´i do? va` ha`nh vi cu?a mi`nh no´ co´ xu´ng da´ng vo´i vi? tri´ hie?n ta?i hay khong? [23/4/2018]. Het doan trich.}

Tam chu´ng ta thanh ti?nh hay o nhie~m cu~ng bo?i do ta, khong ai co´ the? khie´n ta thanh ti?nh hay o nhie~m. Chu´ng ta pha?i nho´ ra`ng: "Khong co bat cu thu gi tren doi mang lai tai uong va bat hanh bang cai tam khong duoc tu tap". De´n vo´i Da?o Pha?t la` de´n vo´i su? tu ta?p ly du?c, ly ba´t thie?n pha´p va` ha`nh thie?n, tang truo?ng thie?n, tu ta?p thie`n tue? thanh lo?c than tam chu´ khong pha?i de´n vo´i Da?o Pha?t ba`ng su? ca`u xin, ho?c thu´c, ba`ng ca´p, nghi le~ tu?ng nie?m...vv. Day chi? la` da´p u´ng nhu ca`u cu?a xa~ ho?i the´ tu?c thoi, chu´ng ta pha?i thu?c ta?p nhu~ng die`u xua´t the´ ma?c du` chu´ng ta va~n tie´p xu´c vo´i xa~ ho?i the´ tu?c.

Trong xa~ ho?i hie?n nay mo?i nguo`i co´ the? ra´t kho´ cha´p nha?n mo?t vi? Su khong bie´t tu?ng kinh. Nhung trong thu?c te´, vie?c co´ bie´t tu?ng kinh hay khong hoa?c tu?ng kinh gio?i hay do~ khong co´ a?nh huo?ng de´n vie?c tu ta?p tue? qua´n thanh lo?c tam doa?n die?t phie`n na~o. Vi` nguo`i khong bie´t tu?ng kinh ho? va~n bie´t thu?c ta?p Samatha hoa?c Vipassana. Va` Du´c Pha?t nga`i cu~ng co´ no´i ve` vie?c tu?ng kinh va` vie?c thu?c ha`nh gia´o pha´p la` hai chuye?n kha´c nhau hoa`n toa`n.

De? ke´t thu´c ba`i tam su? cu?a toi nhan di?p ky` le~ Vesak nam nay.
Chu´ng ta ha~y xem Du´c Pha?t no´i gi` ve` vie?c tu?ng do?c kinh die?n qua hai cau pha´p cu´ sau duo?c toi tri´ch ra tu` Dhammapada/Pali/Nikaya.

Cau so´ 19 thuo?c Pha?m song ye´u:

"Du` tu?ng nhie`u kinh die?n
Khong hanh tri, phong dat
Nhu ke chan bo nguoi
Khong phan Sa mon hanh".

Cau ke? tren co´ nghi~a la` ne´u chu´ng ta tung nhieu kinh die?n nhung chu´ng ta khong hie?u y´ kinh hoa?c hie?u y´ kinh nhung chu´ng ta so´ng pho´ng da?t, buong lung khong thuc hanh theo y´ kinh chi? da~n de? ly du?c ly a´c pha´p thi chu´ng ta chang huong duoc loi ich gi` cu?a gia´o pha´p ma` chi? huo?ng duo?c su? cung ki´nh ta?m tho`i, lo?i duo~ng hay danh tie´ng ma thoi, co´ nghi~a la` chu´ng ta khong co´ du? pha?m ha?nh cua Sa mon, ca´i na`y no´ cha?ng khac gi` nguoi giu~ bo muo´n cho nguo`i kha´c, chi? lo giu~ bo` dem bo nhu mo?t nhie?m vu? hay mo?t tho´i quen nhung tha?t su? thi` mi`nh cha?ng co´ gi` ca?, ngoa`i nhu~ng do`ng tie`n luong bo?i cong vie?c chan bo` cu?a nguo`i kha´c.

Va` cau 20 cu~ng na`m trong pha?m song ye´u, thuo?c Dhammapada luon nhung no´ nguo?c la?i cau Ke? tren va` co´ y´ nghi~a lo?i i´ch thie´t thu?c:

"Dau tu?ng it kinh dien
Nhung hanh phap, tuy phap
Tu bo tham, san, si
Tinh giac, tam giai thoat
Khong chap thu hai doi
Du phan Sa mon hanh".

Cau na`y co´ nghi~a ra`ng ne´u ai do´ tuy tung it kinh ma thuong nuong theo hanh tri, hieu biet y´ kinh mo?t ca´ch chan chanh, co´ y´ chi´ nguye?n vo?ng tu ta?p tu bo tham san si, co´ ta´nh tam hien lanh, thu?c ta?p cha´nh nie?m ti?nh gia´c, giu~ than tam thanh tinh, giai thoat kho?i mo?i uo´c muo´n luan ho`i, xa bo the duc. Ha?ng nguo`i na`y thi du o coi nay hay coi khac, noi na`y hay noi kia, du` khong da´p y ca?o da`u van huong phan loi ich cua Sa mon, tu´c la` huong vi? cu?a gia´o pha´p.

Sau khi do?c hai ke? thuo?c Dhammapada na`y, tuy Du´c Pha?t no´i ve` ha`ng Sa mon tu´c ba?c xua´t gia chan cha´nh nhung toi tha´y ra`ng lo?i da?y trong hai cau Pada na`y de`u thi´ch ho?p cho ca? tu si~ va` cu si~ pha?i nuong theo, khong co´ phan bie?t Upasaka hay Upasika gi` ca?.

Chu´ng ta, khong nen qua´ ta?p trung qua´ nhie`u tho`i gian va`o vie?c tu?ng nie?m kinh die?n, tuy die`u na`y va~n co´ lo?i i´ch nhung khong lo?i i´ch thie´t thu?c ba`ng vie?c chu´ng ta hie?u y´ kinh va` ba´t da`u thu?c ta?p theo. Va` du`ng de? mo?t nguo`i vi` khong the? nho´ va` tu?ng duo?c kinh die?n pha?i "du`ng" la?i do`i so´ng xua´t gia. Ca´i che´t co´ the? de´n vo´i ta´t ca? chu´ng ta ba´t cu´ lu´c na`o, ne´u chu´ng ta da`nh ta´t ca? tho`i chi? de? ho?c va` tu?ng nie?m kinh die?n thoi thi` qua? tha?t lo?i i´ch cho su? gia´c ngo? gia?i thoa´t khong co´, ha~y cha´p nha?n can co cu?a tu`ng nguo`i - khong pha?i ai cu~ng gio´ng nhu ai duo?c, pha?i da?t su? tu ta?p tie´n de´n gia´c ngo? gia?i thoa´t len ha`ng da`u. Vie?c bie´t nhie`u kinh die?n hay khong, khong quan tro?ng ba`ng vie?c chu´ng ta co´ thu?c ta?p theo y´ kinh hay theo chan ly´ hay khong. Co´ the? chu´ng ta bie´t i´t kinh die?n nhung chu´ng ta tha`nh tam thu?c ta?p thi` cha´c cha´n se~ se~ co´ qua? lo?i i´ch cho su? gia´c ngo? gia?i thoa´t ngay la?p tu´c, bo?i vi` pha´p cu?a Du´c Pha?t la` thie´t thu?c hie?n ta?i, vuo?t qua tho`i gian va` khong gian, de´n de? ma` tha´y, do nguo`i co´ tri´ tu? mi`nh chu´ng nghie?m. Co´ su? tu ta?p du´ng da´n, co´ su? gia´c ngo?, co´ ne´m duo?c huong vi? gia?i thoa´t thi` chu´ng ta mo´i co´ the? no´i ra`ng chu´ng ta ba´o hie´u duo?c Ba Me?, tra? duo?c an Tam ba?o, da`n na ti´n thi´, chu´ng sanh muon loa`i.

Ba?n than toi la` mo?t nguo`i mang nhie`u nghie?p ba´t thie?n tu` kie´p truo´c nen su´c kho?e khong to´t, tri´ nho´ ke´m va` thuo`ng xuyen do~ be?nh nhung nguo?c la?i toi ca?m tha´y mi`nh co´ phuo´c hon nhie`u nguo`i vi` toi duo?c ga?p gia´o pha´p va` co´ thu?c ha`nh gia´o pha´p.

Xin lo~i gia di`nh. Uo´c nguye?n gia di`nh hie?u duo?c toi ca`n gi`, du`ng hy vo?ng toi pha?i la`m gi`! Ba?n than toi be?nh la` mo?t co ho?i to´t de? toi thu?c ha`nh Vipassana de? chi´nh ba?n than tue? tri ra tam tuo´ng: vo thuo`ng, vo nga~, kho?. Xin mo?i nguo`i du`ng qua´ lo la´ng de´n toi, du`ng la`m toi pha?i luu luye´n ba?n tam ma khong co´ tho`i gian tu ta?p. Chi´nh su? vo minh va` a´i du?c khie´n toi va` gia di`nh pha?i chi?u kho?, pha?i chi?u su? luu chuye?n tu` vo thuy?. Vie?c xua´t gia khong chi? don gia?n la` vie?c ca?o bo? rau to´c, da´p Y ca` sa va` ro`i kho?i ngoi nha` nho? de? de´n mo?t ngoi nha` lo´n hon go?i la` Chu`a de? ho?c nhu~ng kie´n thu´c, theo duo?i ba`ng ca´p danh tie´ng ma xua´t gia du´ng nghi~a la` su? tu ta?p ro`i kho?i tam gio´i, ro`i kho?i tham san si, pha?i co´ lo? tri`nh tu ta?p du´ng da´n theo Trung da?o - Ba´t cha´nh da?o. Ne´u di khong du´ng con duo`ng thi` khong bao gio` khong de´n duo?c du´ng di´ch. Ha~y cho toi tho`i gian nga´n ngu?i cu?a cuo?c do`i de? thu?c ha`nh gia´o pha´p chu´ du`ng khie´n cho toi du`ng tho`i gian nga´n ngu?i na`y de? ho?c nhu~ng kie´n thu´c suong, kinh tu?ng suong cha?ng mang la?i su? gia´c ngo? gia?i thoa´t. Thu´ toi ca`n khi mang tie´ng nha` Su la` ga?p duo?c ba?c tha`y, ba?n do`ng tu co´ tam huye´t vo´i gia´o pha´p, co´ lo´i so´ng chan ho`a, co´ y´ nguye?n thu?c ta?p theo Ba´t cha´nh da?o, co´ co ho?i tu ta?p Tu´ nie?m xu´ chu´ toi khong bao gio` muo´n su? lo?i duo~ng, cung ki´nh, kie´n thu´c hay ba`ng ca´p chu´c vu? gi` ca?.

Mo?t nguo`i xua´t gia la` mo?t nguo`i cha´p nha?n ca´i che´t co´ the? de´n lu´c na`o nhung ca´i che´t do´ pha?i la` ca´i che´t trong Cha´nh nie?m chu´ khong pha?i ca´i che´t trong su? so? ha~i nuo´i tie´c, ba´m vi´u, tham a´i, san ha?n, si me. Gia di`nh cu?a nguo`i xua´t gia cu~ng pha?i hie?u die`u na`y de? ma` tro? duyen hoa?c khong gay chuo´ng nga?i cho nguo`i xua´t gia.

Toi xua´t gia khong pha?i vi` dan to?c, khong pha?i vi` truye`n tho´ng, khong pha?i vi` lo?i duo~ng cung ki´nh, khong pha?i vi` ba`ng ca´p. Toi xua´t gia bo?i vi` toi muo´n bie´t the´ na`o la` gia´o pha´p Buddha-sasana, na`o la` Tu´ nie?m xu´, nao la` che´t mo?t ca´ch cha´nh nie?m, the´ na`o go?i la` ca´i che´t cu?a su? doa?n die?t phie`n na~o va nhan ra ban chat hay than phan that su cua minh.

Toi luon nho´ hai cau cu?a mo?t vi? Bhikkhu va` mo?t Upasaka no´i vo´i toi, do´ la`.
Upasaka: Ne´u tu ha`nh ma khong co´ gio´i ha?nh va` tri´ tue? thi` ra´t thie´u no? da`n na ti´n thi´.
Vi? Bhikkhu: Tho`i da?i bay gio` khong co´ tri`nh do? ho?c va´n thi` khong duo?c tro?ng - du?ng dau.

Khi nghe hai cau na`y ba?n nghi~ nhu the´ na`o? Do´i vo´i toi, gia tri con nguoi khong y cu vao bang cap ma la tri tue va dao duc. Ba`ng ca´p, kie´n thu´c qua? tha?t ngoa`i do`i la` die`u mo?i nguo`i de`u mong muo´n no´ giu´p nguo`i ta co´ duo?c di?a vi?, danh tie´ng va` tie`n ba?c; nhung trong da?o gia?i thoa´t thi` tri´ tue? va` da?o du´c (pha?m ha?nh) mo´i thu?c su? la` die`u ca`n thie´t.

Khi toi di khong du´ng con duo`ng toi ca`n thi` toi se~ du`ng la?i. Va` ba´t da`u la?i tu` da`u, ba`ng ca´ch cha?m la?i nhung cha´c cha´n hon. Con duo`ng a´y co´ the? se~ cu?c nhung khong kho? va` se~ gia?m di nhu~ng do´ng no? do`i, no? da`n na ti´n thi´!

Toi luon uo´c nguye?n nhu~ng die`u na`y tro? tha`nh hie?n thu?c:
- Gia di`nh de`u quy y Tam ba?o va` ho? tri` nam gio´i.
- Tra´nh xa nhu~ng die`u me ti´n, ca`u xin vo i´ch.
- Uo´c nguye?n gia di`nh hie?u the´ na`o la` xua´t gia vi` truye`n tho´ng dan to?c, the´ na`o la` xua´t gia gieo duyen va` the´ na`o la` xua´t gia Ba la ma?t.
- Uo´c nguye?n gia di`nh hie?u the´ na`o la` su? quan tam, the´ na`o la` ba?n tam, the´ na`o la` lo la´ng vo i´ch chi? ta?o ra kho? dau.
- Uo´c nguye?n ba?n than toi thoa´t kho?i chu´ng tra`m ca?m, ga?p duo?c ba?c tha`y co´ gio´i ha?nh va` kinh nghie?m ve` pha´p ha`nh thie`n tue?.
- Uo´c nguye?n gia di`nh toi tue? tri duo?c su? kho? than la` Anatta, Anicca.
- Uo´c nguye?n gia di`nh toi thoa´t kho?i su? kho? tam ba`ng pha´p ha`nh thie`n tue?.
- Ne´u co`n luan ho`i trong kie´p so´ng thi` uo´c nguye?n ra`ng: Toi va` gia di`nh co´ du? duyen tie´p ca?n gia´o pha´p chan cha´nh va` ha`nh tri` gia´o pha´p a´y.
- Uo´c nguye?n ta´t ca? chu´ng sanh thoa´t kho?i vo minh ba`ng su? thu?c ta?p gia´o pha´p (Buddha-sasana).

Uo´c nguye?n kha´c nhau hoa`n toa`n vo´i su? ca`u xin.

MUO´N UO´C NGUYE?N MO?T DIE`U GI` TRO? THA`NH HIE?N THU?C THI` CHI´NH BA?N THAN NGUO`I UO´C NGUYE?N PHA?I "VAN - TU - TU" GIA´O PHA´P.

Truo´c nga`y Vesak 2018 ta?i Chu`a Nam Tong Khmer Kossom

Chu´c ta´t ca? huo?ng duo?c su? an vui va` tri´ tue?.

#Cittasamadhi

*

Ý kiến bạn đọc

TÌM KIẾM BÀI THƠ
Nhập từ khóa:
Tìm kiếm